επιτυχία-αποτυχία [the winner takes it all...?]

            (προτεινόμενο Κείμενο για Έκθεση Γ' Λυκείου)   

  Η «νόσος» της επιτυχίας - Στο όνομα της υπεροχής

      Η ανάγκη, η επιθυμία να πετυχαίνει ο άνθρωπος τους στόχους του, να νιώθει επιτυχημένος μέσα στην κοινωνική ομάδα στην οποία ζει, είναι φυσική, γενετική θα έλεγα, ανάγκη του ανθρώπου. Με την επιτυχία, από τα παιδικά κιόλας χρόνια, θεμελιώνεται η εμπιστοσύνη προς εαυτόν, η αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμησή του. Μέσα από την ποιοτική και ποσοτική αναλογία της σχέσης Επιτυχία-Αποτυχία, οργανώνεται ένα καλά δομημένο και συνεκτικό «Εγώ» ή αντίθετα ένα ευάλωτο και εύθραυστο ψυχικό όργανο, που στην πρώτη δυσκολία κλονίζεται και καταρρέει. Όταν η ανάγκη της επιτυχίας υπηρετείται με φυσικούς όρους και τρόπους, κινητοποιεί γόνιμα τις δυνάμεις μας και συμβάλλει στην ατομική και ομαδική πρόοδο, μέσα σε ένα κλίμα «φυσικής άμιλλας», που όχι μόνο δεν είναι βλαπτική αλλά είναι αναγκαία για κάθε εξέλιξη.

     Ο φόβος της αποτυχίας είναι οικουμενικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό (όσο πιο ανεπτυγμένη η κοινωνία, τόσο πιο έντονος) και λειτουργεί ως μυθικός μηχανισμός άμυνας μπροστά στο φάντασμα, στο σύμπλεγμα κατωτερότητας, την ανυπόφορη εκείνη αίσθηση ότι υστερούμε έναντι των άλλων, κοινωνικά, πνευματικά, ερωτικά, εμφανισιακά, οικονομικά κ.λπ. Ίσως γύρω από αυτό τον πρωτογενή φόβο και εξαιτίας αυτού, οργανώνει και διαπλάθει ο άνθρωπος όλη του την προσωπικότητα. Είναι θεμελιακό συστατικό για τη διαμόρφωση της ταυτότητάς του. Αν δηλαδή το άτομο είναι συμφιλιωμένο με τον εαυτό του και το περιβάλλον του (διαμέσου της Αυτοεπιβεβαίωσης και Αυτοκατάφασης) ή αντίθετα είναι γεμάτο ανασφάλειες και νευρωτικές προσεγγίσεις. Από τη στιγμή που υπάρχει το (πάντα ανολοκλήρωτο) «Εγώ», συνδέεται άρρηκτα με το ύποπτο «Εσύ», το οποίο είναι αντίπαλο και «εχθρικό» για την ασφάλεια και «παντοδυναμία» της ατομικότητάς μας. Όλοι οι περίφημοι φροϋδικοί μηχανισμοί άμυνας του «Εγώ» λειτουργούν για να κρύψουν τα κουσούρια μας, τις αδυναμίες, τους φόβους και τις ενοχές μας, προβάλλοντας ταυτόχρονα πάνω σ' αυτή την υποκριτική βάση την υπεροχή και την ανωτερότητά μας. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ποιοι είμαστε εμείς αλλά ποιοι είμαστε έναντι των άλλων. Γιατί οι «Άλλοι» είναι η διαρκής και μόνιμη απειλή (μήπως μας ξεπεράσουν, μήπως αποκαλύψουν τις κρυμμένες μας αδυναμίες). Η ποιότητα αυτής της αντιπαράθεσης πιστοποιεί το ήθος των ανθρώπων που την εκφράζουν. Αρχίζει από τον απάνθρωπο και αθέμιτο ανταγωνισμό (ατομικό ή συλλογικό) και φτάνει ως τις υψηλές και ευγενείς διαφορές ποιοτήτων• ως το διακριτικό εκείνο αίσθημα για μια ανώτερη έκφραση και πρόταση.

    Η εποχή μας με τα πρότυπά της έχει δημιουργήσει μια φρενήρη κούρσα, έναν ιλιγγιώδη ρυθμό, μέσα σε έναν ασφυκτικό ζωτικό χώρο• έναν υπερσυμπιεστή πάνω στην ανθρώπινη δράση, εν ονόματι του κέρδους και της επιτυχίας. Οι μαθητές είναι αναγκασμένοι να αφομοιώνουν μια τεράστια ύλη, συχνά άχρηστων γνώσεων, μέσα από μια στρεβλή παιδεία και κοινωνική νοοτροπία, που αγνοούν το ουσιώδες και προκρίνουν το τυπικό (τη βαθμολατρία, το πτυχίο, το μάστερ, το διδακτορικό). Είναι αναγκασμένοι να πηγαίνουν σχολείο, ωδείο, φροντιστήριο, γυμναστήριο, ξένες γλώσσες κ.λπ., πράγματα που τα φορτίζουν αφάνταστα και τα εκτρέπουν από τους ψυχοβιολογικούς τους ρυθμούς. Η έλλειψη αξιών κάνει πρωταθλήτρια την υλοφροσύνη. Η κουλτούρα της εποχής μας είναι η αποθέωση του εντυπωσιασμού, του εύκολου και γρήγορου κέρδους. Η υστέρηση πνευματικότητας. Πάνω απ' όλα το περίφημο image, το κυνήγι των «ιδανικών» αναλογιών, οι χημικές δίαιτες για αδυνάτισμα πάση θυσία και άλλοι καταναγκασμοί που περιέχουν την παθογένεια μιας συλλογικής Νεύρωσης, σε όρια επιδημίας. Δεκάδες μαθητές, στην Ιαπωνία, αυτοκτονούν κάθε χρόνο όταν αποτυγχάνουν στις εξετάσεις. Γιατί αυτό θεωρείται ύψιστη καταισχύνη και ντροπή για την οικογένεια και την κοινωνία. Αυτά τα παιδιά είναι οι τραγικοί καμικάζι του Τίποτα (καθώς πέφτουν από τα μπαλκόνια), οι ανήλικοι σαμουράι, για ένα κωμικό και θανάσιμο χαρακίρι μπροστά στην αποτυχία.

      Ζούμε το θρίαμβο της ατομικότητας. Του εγωκεντρισμού. Τη μυθοποίηση της πρωτιάς. Όλα είναι ντοπαρισμένα, στο όνομα της υπεροχής. Οι τρελές αγελάδες, τα οστεάλευρα, το ουράνιο, οι εξοπλισμοί. Να γίνουμε πιο παραγωγικοί, πιο δυνατοί από τους άλλους. Να εξουσιάσουμε. Να ξεπεράσουμε τον άλλον πάση θυσία. Αυτό μοιάζει να είναι το σύνθημα σε όλα τα επίπεδα της ζωής. Με όλες τις καταστροφικές παρενέργειες. Με όλη τη σύνθλιψη του ανθρώπινου προσώπου. Με όποιο κόστος. Είναι το αιώνιο εξουσιαστικό πρόβλημα (σε διαφορετικές κόπιες), στη βάση της στείρας και άγονης προσπάθειας για επιτυχία. Η στείρα αντιπαράθεση: η μαμή της βίας. Είναι η «Έρις», το «Νείκος» του Εμπεδοκλή. Που γεννά μέτωπα. Πολέμους. Όχι γόνιμες, δημιουργικές προσπάθειες, γιατί εκεί θα επικρατήσουν οι εχέφρονες, οι άριστοι και όχι οι αλαζόνες και οι καπάτσοι.

      Όταν το πλαίσιο της δράσης είναι ανθρώπινο, η επιτυχία δεν γίνεται αυτοσκοπός, δε δημιουργεί οίηση. Και η αποτυχία γίνεται αποδεκτή, αποδεικνύεται χρήσιμη. Αν πρέπει να υπάρχει «το δικαίωμα στην οκνηρία», όπως λέει ο Λαφάργκ, έτσι νομίζω θα έπρεπε να υπάρχει και «το δικαίωμα στην αποτυχία». Αυτό το δικαίωμα μάς συμφιλιώνει με τους φόβους και τις αδυναμίες μας. Μας επιτρέπει να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι, χωρίς ρετουσαρίσματα και απονενοημένες εξιδανικεύσεις. Μας χαλαρώνει• μας εξοικειώνει με τους άλλους στο ότι και εκείνοι είναι το ίδιο φοβισμένοι και τρωτοί. Το δικαίωμα στην αποτυχία μάς απαλλάσσει από το διαρκή και μάταιο ανταγωνισμό. Από το αίσθημα ότι διαρκώς μας απειλούν, ότι μας αφήνουν πίσω.

     Οι ανατολικοί φιλόσοφοι θα απαντούσαν ως εξής, φαντάζομαι, στο ερώτημα «αποτυχία ή επιτυχία»: Αυτός που μένει ανεπηρέαστος στη χασούρα είναι πραγματικά σημαντικός. Αυτός που απολαμβάνει την επιτυχία και την αποτυχία του το ίδιο είναι ο Αληθινός Αυτοκράτορας. Αυτά αυτοί. Αλλά εμείς; Μας το λέει ο μεγάλος Καβάφης: «Υπεροψίαν και μέθην θα είχε ο Δαρείος». Εννοώντας βέβαια πως ο βάρβαρος Πέρσης βασιλιάς Δαρείος είναι ο αιώνας μας. Και καθένας από μας ένας μικρός Δαρείος.

                                                                    Μ. Πρατικάκης, εφημ. «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ», 26/6/01

Κριτήριο αξιολόγησης πάνω στο κείμενο :ΕΔΩ

Παράλληλο κείμενο : Το δαχτυλίδι του Πολυκράτη
-το απόσπασμα από τον Ηρόδοτο στο βιβλίο της Α' Γυμνασίου: ΕΔΩ
-το σχετικό ποίημα του Σίλλερ: ΕΔΩ

ΣΥΝΑΦΕΣ ΘΕΜΑ : Η ΕΥΤΥΧΙΑ-ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ : σχετικά άρθρα ΕΔΩ

    Θέλω να πετύχω! Θεμιτό; Θεμιτότατο! Αν όμως κάτι πάει στραβά...
         σφύριξε χαρούμενα, μπορείς...

ΕΦΟΔΙΟ ΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ

Μὲ κατακρίνεις

ὅτι συμπεριφέρομαι λιπόψυχα, ἀργὰ

ὅπως κοντοστέκεται ἡ φοβία νὰ ἐντοπίσει

ποιὸς κίνδυνος ἀπὸ μακριὰ

φωνάζει τ᾿ ὄνομά της.

Εἶμαι τρωτὴ, γι᾿ αὐτό.

Ὄχι στὴ φτέρνα μόνο,

τὸ ἐνιωσα

παρότι ἦταν ἀκόμα στὰ σκαριὰ

στὶς δοκιμὲς ἡ ἰδιοσυγκρασία.

Κι ὅμως ἐγὼ τὰ ἄκουσα τὰ λάδια

νοθευμένα

δὲ γράσωναν καλὰ τὴν ἄμυνά μου

 -τί τὰ θὲς, τεχνίτες ἀνειδίκευτοι

οἱ ἀστερισμοί μας.

Μάνα, τὴν παρακάλεσα, πήγαινε στὴ Θέτιδα

γνωρίζεστε ἐξ αἵματος μάνες κι οἱ δυὸ

ἐβγάζατε ἀπὸ πάνω σας καὶ ξεπετούσατε

στὸ χῶμα τὰ βραχιόλια καὶ τὰ δαχτυλίδια

καὶ ζήτα της τὸ ἀθάνατο περίσσευμα

ἀπ᾿ τὴ θνητή ἐπάλειψη τοῦ γιοῦ της

τοῦ Ἀχιλλέα.

Ὄχι μὲ ἀθανασία

μὲ βεβαιότητα νὰ μὲ ἐπικαλύψεις.

Μοῦ χίμηξε

τὶ ἀθανασία τὶ βεβαιότης εἶπε

ἐξίσου ἄτρωτες οὐσίες καὶ οἱ δυό.

Καὶ μάθε ἀκόμα

πὼς τὸ περίσσευμα ἀπ᾿ τὸ παλιό του λάθος

κανεὶς δὲν τὸ χαρίζει σὲ κανέναν.

Βαθιὰ

μὲς στὶς ἀμετανόητες προθέσεις του τὸ κρύβει

νὰ ἐπαλείψει ἀθάνατο

καὶ τὸ ἑπόμενο προσφιλές του λάθος.

Τὸ κυριότερο

 - συνέχισε ἡ μάνα μου μιλώντας

μὲ οἶκτο χλευαστῆ -

παιδὶ μου πῶς θὰ ζήσεις χωρὶς τρωτὰ σημεῖα

χωρὶς τῆς ἀγωνίας τὰ ἐφόδια

τὶ προκοπὴ θὰ κάνει ἡ άντοχὴ σου

χωρὶς εἰσόδημα πικρίας

πῶς θ᾿ ἀναθρέψεις τὴν ἀπώλεια

πῶς θ᾿ ἀντικρίσεις τοὺς ἐχθρούς σου.

ὅταν τοὺς κόψεις τὴ διατροφή

θ᾿ ἁγιάσουνε ὡς φτωχὲς μετὰ ἀπὸ τόσα πλούτη;

Θ᾿ ἀπαρνηθεῖς τὴν ἥττα;

Ἡ ἥττα εἶναι παράδοση

μιλιέται ἀπὸ σῶμα σὲ σῶμα διαιωνίζεται.

Εἶδες ποτὲ κανένα ὄνειρο

μεταμοντέρνας νίκης νὰ διαρκεῖ;

Ἂν δὲν τρωθεῖς

ποῦ θὰ σὲ βρεῖ ἡ ἀγάπη.

Τὸ βέλος θὰ τὴν ὁδηγήσει στὴν πληγὴ σου.

Γιὰ ποιὸν νομίζεις ξεκινάει ἀπὸ τὸ μακρινὸ

τὸ ἔρημο τὸ ἀβέβαιο ὄνομά της;

Ὄχι γιὰ τὸ ἀξέχαστο βλέμμα τοῦ τοξότη

στῆς ἕλξης τὸ φαρμάκι βουτηγμένο.

Γιὰ νὰ τραφεῖ ἀπ᾿ τὴν πληγὴ σου ξεκινάει

ἡ πεινασμένη ὕπαρξή της.

Ἀβέβαια ζῆσε.

Τίμα τὴν προέλευσή σου.

Κατάλαβέ το, ἐρχόμαστε ἀπὸ μιὰ

παροδικὴ ἀβεβαιότητα τοῦ θανάτου.

                 

                                           ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

    Παρηγοριά στον άρρωστο μέχρι να βγει η ψυχή του...; Ίσως...
  Ίσως κάτι απλούστερο:
          όλα είναι δρόμος...

Και πού ξέρεις; καμιά φορά
   ο χαμένος τα παίρνει όλα...

Γι' αυτό...

Δεν είν' αργά, δεν ειν' αργά ποτέ

φτάνει να θέλεις να επιμένεις να πιστεύεις

για νέες ήττες για νέες συντριβές

για όσα ποθείς μονάχ' αξίζει να παλεύεις...

''προτεινόμενα'' θέματα έκθεσης 2012

 1. αξιοκρατία-αξιολόγηση πάντων : εαυτών, αλλήλων, (ξανά) εαυτών
     [με έμφαση στην αυτο-αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου,σχολικής μονάδας, μαθητών,εκπ/κών]

2. εργασία:

α.μορφές της: εθελοντική,έμμισθη,άμισθη,επισφαλής,ανασφαλής,ανασφάλιστη,συνεχής,ασυνεχής,
εναλλασσόμενη,μειωμένου ωραρίου-αυξημένης απόδοσης, χόμπυ, ανεργία, απρόσκοπτη,προσκοπική,μικροσκοπική,προκομμένη,
δημιουργική,
αυτοδημιούργητη,
με προοπτικές,άνευ προοπτικών,μετ' ενσήμων,άνευ ενσήμων,
μετ' αποδοχών,άνευ αποδοχών,
επαπειλούμενη,άνευ ορίων-άνευ όρων,άνευ γενικώς

β.''σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν ή και νωρίτερα;'':
προτεινόμενος τίτλος άρθρου που θα δημοσιευτεί στη σχολική σου εφημερίδα

[που δεν έχει απ' αυτό το σχολείο σου... αλλά τελοσπάντων εκεί θα το δημοσιεύσεις!]

γ.σύνδεση σχολείου με αγορά εργασίας : ταχύρρυθμα μαθήματα προσαρμογής σε νέα δεδομένα, απολυτήριο-εχέγγυο άμεσης και γρήγορης απορρόφησης/αποκατάστασης/αποπομπής

3. τέχνη :
πώς να περιορίσουμε τις σπατάλες της εν μέσω κρίσης,
πώς θα την αποκαθάρουμε από εκφυλισμούς (τύπου ''στρατευμένη''),
πώς θα διασφαλίσουμε την αφοσίωσή της σε αξίες όπως
η  αισθητική ανάταση, ο άδολος λυρισμός, η αγνή πατριδοκαπηλία,
η στωικότητα, ο καταναλωτισμός , το ευρωπαϊκό όραμα , ο πολιτικός πολιτισμός,
το ''χάνομαι γιατί ρεμβάζω'',
τέλος πώς θα την εντάξουμε στο αναλυτικό σχολικό πρόγραμμα
(κάπου ανάμεσα 6ης-7ης ώρας...διαλείμματος...
''κάπου ανάμεσα Τρίτη και Τετάρτη πρέπει να παράπεσε η αληθινή σου μέρα'')

4. υπολογιστές - η χρήση τους στην εκπαίδευση :
πληκτρολογώ άρα σκέφτομαι , αναρτώ άρα εκφράζομαι, copy-pastάρω άρα δημιουργώ ,
ξεφυλλίζω e-book άρα εντρυφώ , blogάρω άρα καταθέτω άποψη...
χρήσιμοι όροι για να θαμπώσεις το διορθωτή : διαδραστικότητα,ανατροφοδότηση,μεταγνωστική λειτουργία, εποπτεία,συνεργατική μάθηση με ταυτόχρονη εξατομίκευση,αντισταθμιστική αγωγή...

5. γλώσσα,
γλωσσομάθεια,ευγλωττία,αγλωσσία,γλώσσα σώματος,νοηματική,
γλώσσα νέων,ταξιτζήδων,κηπουρών,της νοικοκυράς,του αλήτη,του Ελύτη,
της φυλλάδας,της ομάδας,της Ελλάδας,
γλώσσα-απ'-τα-κόκαλα-βγαλμένη,γλώσσα-που-κόκαλα-τσακίζει,
γλώσσα μητρική(πατρική δεν έχει;),γλώσσα-που-κινδυνεύει,γλώσσα-που-δεν-κινδυνεύει,
γλώσσα-που-κινδυνολογεί,
γλώσσα φλύαρη,δειλή,εκκωφαντική,επιρρεπής,αμετροεπής,καμουφλαρισμένη,
γλώσσα-μάθημα,γλώσσα-σκέψη,γλώσσα-έκφραση,γλώσσα-ανία,
ξύλινη γλώσσα,λογοκριμένη,χείμαρρος,σιωπηλή...

ΥΓ Δεν εξαντλήσαμε τις δυνατές επιλογές γιατί : ποτέ και τίποτα δεν εξαντλείται!
Και γιατί έχουμε την (μετριόφρονα)πεποίθηση ότι έχουμε "πέσει μέσα''!!

[ΥΓ ΣΤΟ ΥΓ : κι αν ''πέσουμε έξω'', θα είναι από πρόθεση κι όχι από αμέλεια...!!!]

ανάσταση,πρωτομαγιά,εκλογές...(''σχήμα ασύνδετο'')

1.ανάσταση

Χάθηκε αυτός ο οδοιπόρος.

Είχε συνάξει λίγα φύλλα

ένα κλαδί γεμάτο φως

είχε πονέσει.

Και τώρα χάθηκε...

Αγγίζοντας αληθινά πουλιά στο έρεβος

αγγίζει νέους ουρανούς

η προσευχή του μάχη.

Έαρ μικρό έαρ βαθύ έαρ συντετριμμένο.

                                   Ν. Καρούζος

Καθαρώτατον ήλιο επρομηνούσε

Της αυγής το δροσάτο ύστερο αστέρι,

Σύγνεφο, καταχνιά, δεν απερνούσε

Τ’ ουρανού σε κανένα από τα μέρη∙

Και από ’κει κινημένο αργοφυσούσε

Τόσο γλυκό στο πρόσωπο τ’ αέρι,

Που λες και λέει μες στης καρδιάς τα φύλλα:

Γλυκειά η ζωή κι ο θάνατος μαυρίλα.

                                           Δ. Σολωμός

Στ᾿ Ὅσιου Λουκᾶ τὸ μοναστήρι, ἀπ᾿ ὅσες

γυναῖκες τοῦ Στειριοῦ συμμαζευτῆκαν

τὸν Ἐπιτάφιο νὰ στολίσουν, κι ὅσες

μοιρολογῆτρες ὥσμε τοῦ Μεγάλου

Σαββάτου τὸ ξημέρωμα ἀγρυπνῆσαν,

ποιὰ νὰ στοχάστη - ἔτσι γλυκὰ θρηνοῦσαν! -

πώς, κάτου ἀπ᾿ τοὺς ἀνθούς, τ᾿ ὁλόαχνο σμάλτο

τοῦ πεθαμένου τοῦ Ἄδωνη ἦταν σάρκα

ποὺ πόνεσε βαθιά;

Γιατὶ κι ὁ πόνος

στὰ ρόδα μέσα, κι ὁ Ἐπιτάφιος Θρῆνος,

κ᾿ οἱ ἀναπνοὲς τῆς ἄνοιξης ποὺ μπαίναν

ἀπ᾿ τοῦ ναοῦ τὴ θύρα, ἀναφτερώναν

τὸ νοῦ τους στῆς Ἀνάστασης τὸ θάμα,

καὶ τοῦ Χριστοῦ οἱ πληγὲς σὰν ἀνεμῶνες

τοὺς φάνταζαν στὰ χέρια καὶ στὰ πόδια,

τὶ πολλὰ τὸν σκεπάζανε λουλούδια

ποὺ ἔτσι τρανά, ἔτσι βαθιὰ εὐωδοῦσαν!

                                       Α. Σικελιανός

  (Θεσσαλονίκη. Μάης τοῦ 1936. Μιὰ μάνα, καταμεσὶς τοῦ δρόμου,μοιρολογάει τὸ σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της καὶ πάνω της, βουΐζουν καὶ σπάζουν τὰ κύματα τῶν διαδηλωτῶν - τῶν ἀπεργῶν καπνεργατῶν. Ἐκείνη συνεχίζει τὸ θρῆνο της):

Μέρα Μαγιού μου μίσεψες, μέρα Μαγιού σε χάνω,

άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω

   […]

Γλυκέ μου εσύ δε χάθηκες, μέσα στις φλέβες μου είσαι.

Γιε μου, στις φλέβες ολουνών, έμπα βαθιά και ζήσε.

Δες, πλάι μας περνούν πολλοί, περνούν καβαλλαραίοι,

όλοι στητοί και δυνατοί και σαν και σένα ωραίοι.

Ανάμεσά τους, γιόκα μου, θωρώ σε αναστημένο,

το θώρι σου στο θώρι τους μυριοζωγραφισμένο.

Γιε μου στ' αδέρφια σου τραβώ και σμίγω την οργή μου,

σου πήρα το ντουφέκι σου, κοιμήσου εσύ πουλί μου.
                               από τον Επιτάφιο του Γ. Ρίτσου                                

Αυτός που κρέμασε τον ήλιο

στο μεσοδόκι τ' ουρανού

κρέμεται σήμερα στο ξύλο

ίλεως, Κύριε, γενού.

Και στ' ασπαλάθια της ερήμου

μια μάνα φώναξε, παιδί μου.

Με τ' Απριλιού τ' αρχαία μάγια

με των δαιμόνων το φιλί

μπήκε στο σπίτι κουκουβάγια

μπήκε κοράκι στην αυλή

κι όλα τ' αγρίμια στο λαγκάδι

πήραν το δρόμο για τον Άδη.

Θα ξανασπείρει καλοκαίρια

στην άγρια παγωνιά του νου

Αυτός που κάρφωσε τ' αστέρια

στην άγια σκέπη τ' ουρανού

κι εγώ κι εσύ, και εμείς κι οι άλλοι

θα γεννηθούμε τότε πάλι.

                                 Ν. Γκάτσος

             (από το Άξιον Εστί)

ΣΕ ΧΩΡΑ μακρινή και αρυτίδωτη τώρα πορεύομαι.

Τώρα μ’ ακολουθούν κορίτσια κυανά

κι αλογάκια πέτρινα

με τον τροχίσκο του ήλιου στο πλατύ μέτωπο.

Γενεές μυρτιάς μ΄ αναγνωρίζουν

από τότε που έτρεμα στο τέμπλο του νερού,

άγιος, άγιος, φωνάζοντας.

Ο νικήσαντας τον  Άδη και τον Έρωτα σώσαντας,

αυτός ο Πρίγκιπας των Κρίνων.

             Λακωνικόν

O καημός του θανάτου τόσο με πυρπόλησε, που η λάμψη

μου επέστρεψε στον ήλιο.

Kείνος με πέμπει τώρα μέσα στην τέλεια σύνταξη της

πέτρας και του αιθέρος,

Λοιπόν, αυτός που γύρευα, ε ί μ α ι.

Ω λινό καλοκαίρι, συνετό φθινόπωρο,

Xειμώνα ελάχιστε,

H ζωή καταβάλλει τον οβολό του φύλλου της ελιάς

Kαι στη νύχτα μέσα των αφρόνων μ' ένα μικρό τριζόνι

κατακυρώνει πάλι το νόμιμο του Aνέλπιστου.

                                        Οδ. Ελύτης

"Ανάσταση: τα καλοπιάσματα του έαρος.

Ερωτευθείτε." 

                                      Ν. Καρούζος 

     Μεγάλη Πέμπτη

Γοερά το βλέπω ετοιμάζεσαι

για την Ανάστασή σου.

Την πιστεύω αλλά με θλίβει

όπως μάς θλίβουν γοερά

και κάτι άλλα θαύματα που

επαληθεύτηκαν αλλόκοτα:

με το μη μένοντας κοντά μας

όπως μη μένοντας από μεθαύριο Εσύ.

Να αναστηθείς βεβαίως

ποιος νεκρός δεν το θέλει

ποιος υποψήφιος.

Αλλά να έμενες κάτω, εδώ

να μένεις ο πλησίον μας.

Όσα μάς έταξες το είδες

δε γίνονται εκεί πάνω

εν μέσω πολυάσχολων ιλίγγων

και στροβιλισμών της Αναλήψεώς σου.

Θέλουνε γη αυτά τα πράγματα

πετρώδη ακανθόσπαρτη

γι' αυτό και την διεξήλθες τόσον αιματηρά

ίνα άρεις -Συ είπας-

όσα χάσαμε επ' αυτής.

Δε γίνεται τουλάχιστον να μένεις

μία βδομάδα εδώ και μια στο πατρικό σου;

Θαύμα μεγάλο είσαι πια μπορείς

να επιβληθείς στη διανομή σου.

Πώς πηγαινοέρχονται καθημερινά

από εδώ εκεί από κει εδώ

η ζωή και ο θάνατος.

Όχι όχι μη μου μιλάς για τις αόρατες

συνεχείς εκείνες παρουσίες. Είδαμε

σε τι μαρτύριο ψαύσεως τυφλής μάς υπέβαλαν.

Μεγάλωσα όχι θέλω ξεκάθαρους πια

ορατούς λογαριασμούς

ή σε αγγίζω Ιησού

ή Ανασταίνεσαι δια παντός από κοντά μου.

                                              Κ. Δημουλά

       Έξοδος

H τελετή γινόταν στη μεγάλη σάλα, μόλις μ' είχαν ξεκρεμάσει απ' το ηλιοβασίλεμα, με τύλιξαν μ'ένα σεντόνι, μα οι πληγές φάνηκαν στον τοίχο, το πλήθος συνωστίζονταν στις σκάλες, ζητούσε ν' αναστηθώ, μα εγώ έπρεπε να μείνω αγνός από θαύματα, και κρυβόμουν πίσω απ' τα παλτά των ξένων στο διάδρομο, τρώγοντας τα φύλλα από παλιά ημερολόγια,

    το ξημέρωμα ήταν ωχρό πίσω απ' τις μπουκάλες, βγήκα στο δρόμο και γονάτισα στον πρώτο περαστικό, «γιατί το 'κανες;» με ρωτούσε ο Θεός, «είναι ο καιρός της βασιλείας μου, Kύριε, πώς ν' αρνηθώ;» και τότε ο Θεός μού 'βαλε στο χέρι αυτό το κλειδί, έτσι μπορώ τώρα ν' ακούω ήρεμος το ανελέητο βήμα πίσω απ' τον τοίχο, αθέατος μέσα σε όποια θεία εικόνα.

    Ήμουν τόσο μονάχος, που τα σκυλιά που με γάβγισαν στο δρόμο ανέβαιναν τώρα μαζί μου στον ουρανό.

                           Τάσος Λειβαδίτης

   Η άλλη λύση

Κανείς δεν σκέφτηκε την έπαρση

που κρύβει ένα μαρτύριο

και τι σκληρή απαιτεί

ταπείνωση κι αυτοθυσία

από αδύναμους ανθρώπους σαν κι εμάς.

Όλοι κατανοούμε βέβαια το άδικο

της χλεύης και του διασυρμού

της προδοσίας.

Όμως αντί για σταύρωση θεαματική

κι ιδίως αντί γι’ ανάσταση

εν αμφιβολία

γιατί να μη διαλέξεις ένα τέλος

όπως έζησες, μοναχικό

γενναίο κι ευσύνοπτο

και υψηλό και δωρικό

κι αδιαμφισβήτητο;

Μια τέτοια αυτόχειρ λύση

θα’ ταν για λίγους από μας μια προτροπή

κι ευεργεσία για τους υπολοίπους

καθώς θα τους στερούσε πάσα ελπίδα

μα και τον τρόμο κρίσης

για μια μέλλουσα ζωή.

                           Γ. Βαρβέρης

Με τι βιασύνη προχωρά ο Ιησούς φέτος

προς την Ανάσταση…

παραμερίζει πανέρια τεράστια γιομάτα βιολέτες

σπρώχνει τους αέναους παπάδες

τινάζει νευρικά προς τα πίσω τη μαλλούρα του

το γεγονός ολοφάνερο: βαρέθηκε.

                                        Ν Καρούζος

2.πρωτομαγιά

Μάη, Μάη, χρυσομάη,

τί μας άργησες - Μάημ- και δε φάνηκες;

     μαγιάτικο...

            
άνοιξε το παράθυρο να μπει
δροσιά να μπει του Μάη..

    Μάη μου,Μάη μου, γι' αυτή την πόλη που κλαίει....

     Μάη μου με τα λούλουδα..

Παράξενη πρωτομαγιά

       μ' αγκάθια πλέκουν σήμερα στεφάνια

ήρθ' ο καιρός του "έχε γεια"

      τι να την κάνεις πια την περηφάνια… 
                                       Ν. Γκάτσος

               Πρωτομαγιά

               με το σουγιά

              χαράξαν το φεγγίτη... [Γκάτσος]

  Οι εχθροί της άνοιξης

Ἔρχεται φέτος κουρασμένη

ἡ Ἄνοιξη

(νά) κουβαλάει τόσα χρόνια

τὰ λουλούδια πάνω της.

Σκοτεινοὶ ἄνθρωποι

στὶς γωνιὲς τὴν παραμονεύουν

γιὰ νὰ τὴν τσακίσουν.

Αὐτὴ ὅμως

μὲ κρότο

ἀνάβει ἕνα-ἕνα

τὰ λουλούδια της

στὰ μάτια τοὺς τὰ ρίχνει

(γιά) νὰ τοὺς στραβώσει.

               Μ. Σαχτούρης

εργατική πρωτομαγιά[1]   εργατική πρωτομαγιά[2]

Μάης του 1968  -   αφιέρωμα(in.gr),   

όταν η φαντασία ήταν στην εξουσία

Άνοιξη της Πράγας

το νου σας:από μας η άνοιξη εξαρτάται

                      (από τη Μαρία Νεφέλη του Ελύτη)

     πολιτικός ελύτης

3. εκλογές

Βάλ' το παράθυρο στην πρίζα

κάλεσε το καλοριφέρ

δώσ' τη μπουγάδα στην εφορία

γράψ' ένα σύνθημα στο ασανσέρ

Άνοιξε γκάζι με το μυαλό σου

βάλε ταχύτητα με την καρδιά

η φαντασία στην εξουσία…

και το πιο περίεργο απ' όλα...

φωλιά η Βουλή για πουλιά...

2 επιφυλλίδες του Μ. Πλωρίτη περί εκλογών:  άξιοι εισί;        οι βουληφόροι

25 του Μάρτη

λάμπει ο ήλιος στα βουνά...

λάμπει κι η κλεφτουριά των Κολοκοτρωναίων..

αυτοί δεν καταδέχονται τη γη να την πατήσουν...

    ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ [''μηχανή του χρόνου'']

    οι ήρωες κι η αχαριστία[''μηχανή του χρόνου'']

   ο Κατράκης διαβάζει τα ''απομνημονεύματα'' του Μακρυγιάννη

   [εισαγωγή-συνδετικά κείμενα: Ηλίας Βενέζης]

''μπαρμπα-Γιάννη Μακρυγιάννη, δε μας τα 'γραψες καλά...''

''η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει...''

"Όπου και να ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει

Στο Πήλιο μέσα στις καστανιές ...

Στη Σαντορίνη αγγίζοντας νησιά που βουλιάζαν ..

Στις Μυκήνες σήκωσα τις μεγάλες πέτρες και τους θησαυρούς των Ατρειδών..

Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει ... ολοένα ταξιδεύει

..το καράβι που ταξιδεύει το λένε ΑΓΩΝΙΑ..

Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει..

Σφυρίζουν τα καράβια τώρα που βραδιάζει ..

σφυρίζουν, ολοένα σφυρίζουν , μα δεν κουνιέται κανένας..

ο καπετάνιος μένει μαρμαρωμένος...

Στο μεταξύ η Ελλάδα ταξιδεύει , ολοένα ταξιδεύει..." [Σεφέρης]