Για ένα παιδί που (δεν) κοιμάται

 

Φύλλο εργασίας (ανάλυση και ασκήσεις): ΕΔΩ

Δημιουργικές εργασίες*: ΕΔΩ

*προτάσεις για συγγραφή ημερολογίου, νανουρίσματος ή ποιήματος,

αξιοποίηση ταινιών και φωτογραφιών,σχεδιασμός αφίσας

(μέρος του υλικού έχει αντληθεί από την ιστοσελίδα του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων:

Εκπαιδευτικό προγραμμα "Δημοκρατία και εκπαίδευση": ΕΔΩ  )

Για ένα παιδί που κοιμάται, της Δήμητρας Χριστοδούλου -ΠΑΙΔΙΑ ΤΩΝ ''ΦΑΝΑΡΙΩΝ''

Νύχτα. Η κίνηση αραιή στη λεωφόρο.

Μες στο κλειστό, το φωτισμένο εργοστάσιο,

Οι μηχανές, αποσταμένες μα άγρυπνες,

Επιβλέπουν σαν άκακοι γίγαντες

Τον ύπνο του μικρού. Στριμωγμένος

Κοντά στη σκάρα του ατμού,

Με του αδερφού του το παλτό σκεπασμένος

Ξεκουράζεται.

Όλη τη μέρα δουλεύει στα φανάρια

Σκουπίζει τζάμια βιαστικά με το κόκκινο.

Εισπράττει κέρματα ή την εύλογη αγανάκτηση. Περιμένει το επόμενο φανάρι.

Τίμια κερδίζει έτσι το ψωμί

Και το μερίδιο του νυχτοφύλακα,

Που τον αφήνει να κοιμάται εκεί μέσα.

Τα χιονισμένα βουνά της πατρίδας του,

Τα χέρια της μάνας του που τύλιγαν γύρω του

Γυναίκειο μαντίλι για το κρύο,

Το δάσκαλο που πληρωνότανε με γάλα

Μόλις θυμάται.

Θυμάται κάτι ελληνικά από το στόμα του,

Που τώρα εδώ ακούγονται αλλιώτικα.

Όχι σαν βότσαλα γυαλιστερά μεγάλης θάλασσας,

Όχι σαν ποδοβολητό του αλόγου

Ενός ανίκητου στρατηλάτη,

Αλλά να, σαν τα κέρματα στην τσέπη,

Σαν το φτύσιμο στο βλέμμα του πελάτη.

Καμιά φορά πιο εγκάρδια

Σαν τούτο δω το βουητό της σκάρας,

Που όλο ανεβάζει το θερμό ατμό.

με αφορμή το ποίημα:

ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΤΑ "ΠΑΙΔΙΑ ΤΩΝ ΦΑΝΑΡΙΩΝ"

Πίσω από το λούστρο

Tης Tασουλας Kαραϊσκάκη, εφημερίδα Καθημερινή, 16-12-2005  

Ότι η κούρσα της προόδου δεν οδήγησε σε έναν καλύτερο κόσμο, είναι βέβαιο. H πρόοδος ταυτίστηκε με το κυνήγι του κέρδους και την υποταγή της πολιτικής στις ανάγκες της οικονομίας, και έχασε τον αρχικό της προορισμό: την εξάλειψη των αποστάσεων και την κοινωνική δικαιοσύνη. Oι ελίτ διαχείρισης των παγκόσμιων πραγμάτων μεγέθυναν την κοινωνική αδικία και οδήγησαν την ανθρωπότητα σε ένα πολύ ολισθηρό μονοπάτι με την άγρια και ακόρεστη εξάντληση του φυσικού πλούτου, την άνευ ορίων ανάπτυξη.

Πρόοδος –με την ιστορική έννοια– έπαψε να συντελείται από καιρό: τεκμήριο, η εκπτώχευση των τριών τετάρτων του παγκόσμιου πληθυσμού. Πλήθος τα σκλαβοπάζαρα του κόσμου. Aνατριχιαστικές οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν εκατομμύρια άνθρωποι. Tόσο το αίμα, ο πόνος, η εξαθλίωση, που δεν συγκινούν πλέον πολλούς. O πιο ασθενής κρίκος στη νυσταλέα αδιαφορία μας, τα παιδιά, που δεν θα φάνε σοκολάτες, αλλά δουλεύουν για την παραγωγή τους, δεν θα παίξουν με παιχνίδια, αλλά κατασκευάζονται από τα χέρια τους, παιδιά που δουλεύουν έγκλειστα σε φάρμες, βιομηχανίες, οίκους ανοχής...

Tριακόσια εκατομμύρια παιδιά δουλεύουν υπό άθλιες συνθήκες. Tα 186 εκατ., από αυτά, σε ορυχεία, χημικές βιομηχανίες, μονάδες εντατικής γεωργίας με υπερχρήση φυτοφαρμάκων...

Aντί να παίζουν, να γελούν, να μαθαίνουν γράμματα, ιδρωκοπούν νυχθημερόν κλειδωμένα σε αχούρια, με ελάχιστο φαγητό, καμία περίθαλψη, αληθινοί σκλάβοι (1,2 εκατ. παιδιά τον χρόνο πουλιούνται ή παραχωρούνται έναντι χρέους από τους γονείς τους σε εργοδότες ή κυκλώματα). Kάθε χρόνο γεννιούνται περί τα 130 εκατ. παιδιά. Aπό αυτά, τα 11 εκατ. θα πεθάνουν από πείνα και αρρώστειες, ενώ άλλα 50 εκατ. δεν θα δηλωθούν και θα απορροφηθούν πάραυτα από γαιοκτήμονες και κυκλώματα σεξουαλικής και άλλης εκμετάλλευσης.

«Mατοβαμμένα» χαρακτήρισε προ ημερών Kαναδός κοινωνιολόγος τα παιχνίδια που κατακλύζουν αυτές τις ημέρες τις δυτικές αγορές. Πλέον ακραίο παράδειγμα η Kίνα (για τη μαζικότητα της εκμετάλλευσης). Ως γνωστόν, το 55% της παγκόσμιας παραγωγής παιχνιδιών είναι κινεζικά. Kατά την περίοδο αιχμής στην Kίνα πάνω από τρία εκατ. παιδιά μέχρι 14 ετών ζουν κλειδωμένα σε 2.800 εργοστάσια, όπου δουλεύουν το λιγότερο 16 ώρες την ημέρα (από τις 8 το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα, ή και τις δύο, τρεις το πρωί), εφτά μέρες την εβδομάδα για δυο–τρεις συνεχείς μήνες. Aν δεν είναι όσο παραγωγικά επιβάλλεται, αν φύγουν μια νύχτα από το εργοστάσιο, αν αργήσουν στην τουαλέτα πάνω από πέντε λεπτά κ.λπ., τους αφαιρούν μεροκάματα. H ατμόσφαιρα είναι βαριά, γεμάτη ίνες, ρύπους από χημικά και συνθετικά υλικά (τα παιδάκια ανακατεύουν με γυμνά χέρια τα συστατικά και τις μπογιές των πλαστικών παιχνιδιών που έχουν ενοχοποιηθεί στη Δύση για καρκινογένεση). Πολύ συχνά εκδηλώνονται φωτιές στα εργοστάσια και μικρά παιδάκια καίγονται. Περισσότερο αφανείς είναι οι θάνατοι από λευχαιμία, ασθένειες των πνευμόνων, του συκωτιού, των νεφρών.

«Kτήματα» των αφεντικών στην πιο τρυφερή ηλικία τους. Πριν από λίγο καιρό ένα 13χρονο αγόρι τραυμάτισε σοβαρά το χέρι του σε μηχάνημα εργοστασίου παιχνιδιών. Το πήγαν στο νοσοκομείο. Μαζί και ο διευθυντής της μονάδας. «Μπορώ να σώσω το χέρι του παιδιού», είπε ο γιατρός. «Αν το κόψεις θα κοστίσει λιγότερο;» ρώτησε ο διευθυντής. «Ναι», απάντησε ο γιατρός. «Τότε, κόψ’ το!».

Τα παιδιά των φαναριών

Λιανός Θεόδωρος Π. , εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ , 16/08/1998

Τα φανάρια που ρυθμίζουν την κυκλοφορία στους δρόμους της Αττικής έχουν μετατρέψει αυτά τα σημεία των δρόμων σε μια ιδιόμορφη αγορά. Όσο διαρκεί το κόκκινο, αρκετά νεαρά κυρίως άτομα προσφέρουν στους οδηγούς των σταματημένων αυτοκινήτων διάφορα αγαθά και υπηρεσίες. Αλλοι προσφέρουν λουλούδια σε χαμηλή τιμή, άλλοι προσφέρονται να σου καθαρίσουν το μπροστινό τζάμι για ό,τι ποσό έχεις την ευχαρίστηση να δώσεις, άλλοι επιδεικνύουν ακρωτηριασμένα μέλη του σώματός τους ζητώντας την βοήθεια των εποχουμένων. Μαζί με αυτούς, μικρά παιδιά, αγόρια και κορίτσια, με κατάλληλη για την περίπτωση εμφάνιση, δηλαδή βρώμικα, αχτένιστα και κακοντυμένα, ζητούν τον οβολό σας.

Η τελευταία αυτή περίπτωση, δηλαδή, των μικρών παιδιών έχει προκαλέσει ένα ερώτημα στο οποίο έχουν δοθεί δύο αντίθετες απαντήσεις. Το ερώτημα είναι: πρέπει κανείς να βοηθάει τα μικρά αυτά παιδιά δίδοντας ένα μικροποσόν, ή όχι; Η μια απάντηση είναι αρνητική και υποστηρίζει ότι η επαιτεία είναι κοινωνικό φαινόμενο και πρέπει να αντιμετωπισθεί από την πολιτεία, όχι ατομικά από τον κάθε πολίτη. Αν μια κοινωνία είναι συγκροτημένη με τρόπο που επιτρέπει, ή προκαλεί φαινόμενα επαιτείας, τότε η λύση δεν μπορεί να προέλθει παρά μόνο από την εξέταση και την εξαφάνιση των μηχανισμών που την προκαλούν, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό.

Η άλλη απάντηση είναι θετική, και υποστηρίζει ότι η κοινωνία ως σύνολο δεν θα μπορέσει ποτέ να εξαφανίσει την επαιτεία. Σε κάθε κοινωνία υπάρχουν δυνάμεις και μηχανισμοί που φέρνουν οικογένειες και άτομα σε κατάσταση απελπισίας, μια δε διέξοδος είναι η, προσωρινή έστω, αναζήτηση βοήθειας μέσω της επαιτείας. Επιπλέον, ανεξαρτήτως των λόγων που εξωθούν ένα άτομο στην επαιτεία, η απλή ανθρώπινη συμπόνια για τα πάθη ενός συνανθρώπου, και ιδιαίτερα ενός μικρού παιδιού, είναι αρκετή για να οδηγήσει κάποιον στην απόφαση να προσφέρει την ασήμαντη γι' αυτόν βοήθεια.

Είναι φανερό ότι και οι δύο απαντήσεις έχουν ισχυρή βάση. Τα επιχειρήματα της μιας άποψης δεν αναιρούν τα επιχειρήματα της άλλης. Ο κάθε πολίτης μπορεί να κρίνει και να αποφασίσει, αν θα δώσει ή αν θα αρνηθεί τη μικρή του βοήθεια στην περίπτωση που ανέφερα, δηλαδή αυτής των παιδιών των φαναριών, όπως έχουν χαρακτηρισθεί.

Έχω όμως την εντύπωση ότι η επαιτεία που παρατηρούμε να λαβαίνει χώρα στις γωνιές των οδών, όπου υπάρχουν φανάρια κυκλοφορίας, αλλά και γενικά, δεν έχει καμιά σχέση με την επαιτεία για την οποία τα επιχειρήματα που διατυπώθηκαν πιο πάνω έχουν ισχύ. Η επαιτεία που παρατηρούμε δεν είναι αποτέλεσμα και έκφραση καταστάσεων, π.χ. ανεργίας, φτώχειας κ.ο.κ., που φέρνουν διάφορα άτομα σε κατάσταση απελπισίας. Αντίθετα, πιστεύω ότι είναι μια εξαιρετικά κερδοφόρος δραστηριότητα. Τα παιδιά των φαναριών δεν ζητιανεύουν επειδή πεινούν, αλλά επειδή αποτελούν ένα αποτελεσματικό σημείο επαφής ενός διεφθαρμένου επιχειρηματικού κυκλώματος με το καταναλωτικό του κοινό, δηλαδή, με εμάς.

Υπάρχουν διάφορα στοιχεία που βεβαιώνουν ότι η επαιτεία των παιδιών είναι οργανωμένη επιχείρηση. Πρώτον, έχουν συγκεκριμένα στέκια-φανάρια, στα οποία εναλλάσσονται. Δεύτερον, ζητούν το ίδιο ποσόν χρηματικής βοήθειας, ένα «πενηντάρι». Τρίτον, όσα δεν ζητούν βοήθεια προφορικά, κρατούν ταμπελίτσες γραμμένες με τον ίδιο γραφικό χαρακτήρα, κτλ. Η επιχείρηση πρέπει να είναι εξαιρετικά προσοδοφόρος, αν κρίνει κανείς από την απότομη αύξηση της επαιτείας, τα τελευταία χρόνια, πράγμα που δείχνει ταυτόχρονα ότι οι κάτοικοι της Αθήνας και των προαστίων είναι άνθρωποι του Θεού και πολύ ελεήμονες.

Η δομή των επιχειρήσεων επαιτείας παρουσιάζει ποικιλία και ενδιαφέρον. Αλλες είναι οικογενειακές επιχειρήσεις στενού κύκλου, δηλαδή γονείς και παιδιά. Αλλες οικογενειακές επιχειρήσεις, ευρύτερου κύκλου, δηλαδή συγγενικές οικογένειες με συμμετοχή γονέων, παιδιών, εξαδέλφων κ.ο.κ. Το ένα παιδί ζητιανεύει, π.χ. γωνία Πατησίων και Κοδριγκτώνος και το εξαδελφάκι του, στην Πλατεία Βικτωρίας. Όπως έχει φανεί από τα αστυνομικά δελτία, υπάρχουν και επιχειρήσεις με ευρύτατα κυκλώματα εκμετάλλευσης μικρών παιδιών, με τεράστια κέρδη και εγκληματική δραστηριότητα και σε άλλους «κλάδους».

Οι παραπάνω αναφορές έχουν σκοπό να πείσουν τον αναγνώστη ότι τα επιχειρήματα των δύο αντίθετων απόψεων που προανέφερα είναι άσχετα με την σημερινή πραγματικότητα. Όποιος δίνει «βοήθεια» στους ζητιάνους και στα ζητιανάκια γίνεται, χωρίς να το θέλει και χωρίς να το ξέρει, συνεργός σε μια εγκληματική δραστηριότητα, ενώ φυσικά οι προθέσεις του είναι εντελώς διαφορετικές.

                            Ο κ. Θ. Π. Λιανός είναι καθηγητής της Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

 άλλα ενδιαφέροντα άρθρα:

ΑΠΟ ΤΑ ΦΑΝΑΡΙΑ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ [''Έρευνα'' Ελευθεροτυπίας, 3 άρθρα]

Τ. Τέλλογλου: "Πού πήγαν τα παιδιά των φαναριών;''

"αφημένα στη μοίρα τους" [human rights watch]

''ελληνοαλβανική συμφωνία προστατεύει τα παιδιά των φαναριών''

ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΜΠΑΣΑΝ ΣΤΑ ΦΑΝΑΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ [Transit Γ. Κουβαρά]

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Ένα παιδί μετράει τ' άστρα, του Μ. Λουντέμη

Ο Βάνκας του Άντον Τσέχωφ

Ο Κωνσταντής της Λίτσας Ψαραύτη

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ/ΣΕΝΑΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Διδακτική πρόταση Α' Γυμνασίου : Ο Βάνκας , Ο Κωνσταντής

[από το εκπαιδευτικό υλικό του υπουργείου παιδείας και πολιτισμού κύπρου]

διαθεματική προσέγγιση 

"Παιδική ηλικία,παιδική εργασία...''

Βιωματικό εργαστήριο [παιδαγωγικό ινστιτούτο κύπρου]

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Το Νεανικό Πλάνο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κιν/φου Ολυμπίας για παιδιά και νέους
διαθέτει ένα πλούσιο αρχείο ταινιών που αφορούν τα παιδιά και τους νέους: 
ταινιοθήκη νεανικού πλάνου
Σχετικές με το θέμα ''Παιδιά σε αντίξοες κοινωνικές συνθήκες'':
Ένα αγρίμι στην πόλη, Aδελφές, Ο άνεμος στις ιτιές, Ο Ιταλός, Kάποιος σαν τον Xόντερ, Ο μικρός άνθρωπος,Ένας μπαμπάς με είκοσι πέντε παιδιά, H ξύλινη κάμερα, Τα παιδιά του πετρελαίου, Το πιθάρι, Το σιδερένιο νησί,Το χαμίνι, Το χαρτζιλίκι, Χάρτινα Αεροπλανάκια.

ΤΟ ΧΑΜΙΝΙ  (1921), Τσάρλυ Τσάπλιν

Ο Σαρλό, που έγινε αλήτης, μαζεύει από το δρόμο ένα αγοράκι, που το εγκατέλειψε η μητέρα του. Το μεγαλώνει και πέντε χρόνια αργότερα, οι δυο τους δουλεύουν μαζί. Το χαμίνι σπάει τζάμια και ο Σαρλό τα επιδιορθώνει κι έτσι κερδίζουν τα προς το ζην. Αλλά η μητέρα του παιδιού, που έγινε διάσημη τραγουδίστρια, προσπαθεί να βρει το παιδί της...

Πρόκειται για την πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του μεγάλου δημιουργού με περισσότερα δραματικά παρά κωμικά στοιχεία.

Μια από τις πιο συγκλονιστικές σκηνές είναι αυτή που έρχονται οι πουριτανές κυρίες για να πάρουν το παιδί και να τα κλείσουν σε ορφανοτροφείο. Αυτό το επεισόδιο είναι αυτοβιογραφικό.

Το ντεκόρ του δωματίου στο οποίο ζει ο Τσάρλι Τσάπλιν είναι πιστή αναπαράσταση του δωματίου που ζούσε ο Σαρλό όταν ήταν παιδί.

ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ (2005) , Ρομάν Πολάνσκι

Μεταφορά στην οθόνη του μυθιστορήματος του Κάρολου Ντίκενς (1837)

Ο ορφανός Όλιβερ Τουίστ μεγαλώνει σε ένα σκοτεινό και απάνθρωπο ίδρυμα στο Λονδίνο του 19ου αιώνα, στο οποίο διαφεντεύει ο πανούργος κύριος Μπάμπλ. Μην αντέχοντας να φορά κουρέλια και να τρώει συνεχώς άνοστο χυλό, ο Όλιβερ απαιτεί περισσότερο και καλύτερο φαγητό για εκείνον και τους φίλους του, με αποτέλεσμα να τιμωρηθεί αυστηρά. 
Αποφασισμένος να μην ανεχτεί άλλη εκμετάλλευση στο ίδρυμα, κατορθώνει να αποδράσει. Σύντομα όμως μένει χωρίς λεφτά περιφερόμενος άσκοπα στους δρόμους του Λονδίνου. Μπλέκει στα δίχτυα του πονηρού Φέιγκιν που είναι μέλος μιας συμμορίας μικρών πορτοφολάδων. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα γίνεται μεγάλος διαρρήκτης υπό την καθοδήγηση του ανελέητου Μπιλ Σάικς. Ύστερα από μια αποτυχημένη ληστεία, θα συνειδητοποιήσει ξαφνικά ότι, αν θέλει να ελπίζει σε μια καλύτερη ζωή, πρέπει να ανακαλύψει την πραγματική ταυτότητα της μητέρας του.

SLUMDOG MILLIONAIRE (2008), Ντάνι Μπόιλ

Ο Τζαμάλ Μαλίκ, ένας 18χρονος από τις φτωχογειτονιές του Μουμπάι, θα ζήσει τη μεγαλύτερη ημέρα της ζωής του με όλα τα μάτια της Ινδίας στραμμένα πάνω του: αν απαντήσει σωστά σε μια τελευταία ερώτηση, θα κερδίσει 20 εκατομμύρια ρουπίες στο τηλεπαιχνίδι «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;». Το σόου διακόπτεται μέχρι την επόμενη μέρα το πρωί, και τότε η αστυνομία συλλαμβάνει τον Τζαμάλ ως ύποπτο απάτης: πώς γίνεται ένα παιδί του δρόμου να γνωρίζει τόσο πολλά; Θέλοντας να αποδείξει την αθωότητά του, ο Τζαμάλ διηγείται την ιστορία της ζωής του, και βλέπουμε ότι κάθε κεφάλαιό της περιέχει και μια απάντηση στις απίθανες ερωτήσεις του τηλεπαιχνιδιού. Η μόνη ερώτηση που παραμένει αναπάντητη είναι πώς ένας νεαρός χωρίς πάθος για το χρήμα κατέληξε να παίρνει μέρος στο συγκεκριμένο σόου; Όταν ο Τζαμάλ επιστρέψει για να απαντήσει στην τελευταία ερώτηση, θα το αποκαλύψει σε 60 εκατομμύρια τηλεθεατές... 

ΜΙΑ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΜΕΡΑ (1998), Θ. Αγγελόπουλος

 Ο Αλέξανδρος, ένας μεσόκοπος συγγραφέας, ασχολείται με το ημιτελές έργο του Σολωμού "Ελεύθεροι Πολιορκημένοι". Από το ποίημα λείπουν λέξεις, κι ο Αλέξανδρος αποπειράται να τις συγκεντρώσει, να τις αγοράσει, όπως έκανε για τις δικές του λέξεις κι ο Σολωμός. Τούτες οι λέξεις μπαίνουν στο παζλ της συμπλήρωσης του ημιτελούς αριστουργήματος για να στοιχειώσουν και την ζωή του Αλέξανδρου. Όμως οι δυνάμεις του έχουν εξαντληθεί, και ο ίδιος βαδίζει προς το θάνατο. Ο χρόνος που του απομένει, ανήκει στις αναμνήσεις, στον απολογισμό μιας ζωής, γεμάτης χαμένες ευκαιρίες και λάθος κινήσεις. Μόνο μια κίνηση υπάρχει ακόμα: μια τυχαία συνάντηση μ' ένα άστεγο αγόρι, παιδί των φαναριών. Προσκολλάται σε αυτό το παιδί, αναβάλλει την «αναχώρηση» και παρατείνει την αιωνιότητα κατά μία μέρα, για να μεταφέρει στον μικρό του φίλο κάτι από την γνώση του, ν' αφήσει τα ίχνη του πάνω σε κάποιον, μέσα από το βλέμμα του οποίου θα σωθεί εκείνος που φεύγει...

το άπιαστο προπό

          Βασίλη Καραβίτη


   Το άπιαστο Προ-πο


Ωραία λοιπόν.
Ας συνεχίσουμε κι απόψε την κουβέντα μας.
Για πόλεις που θα βρούνε το νέο σφυγμό τους
γι' ανθρώπους που θα φέρουνε νεόκοπους προορισμούς
για νέους κώδικες επαφής που θα εφεύρει το σώμα
για λέξεις παρθένες που θα αχρηστέψουν τη μόνωση
για σιωπές ακόμα εύφορες που θα συντηρούν το πάθος
γι' άγνωστες νέες συγκινήσεις που περιμένουνε πιστούς
για νέα ρίγη που ζητάνε επιδερμίδες
για νέα σχήματα που θα απορροφήσουν τις μοναξιές
για νέα συνθήματα που θα στρατολογήσουν οπαδούς
για νέες ευαισθησίες , νέες αισθήσεις , νέες διαστάσεις
για παιδιά χωρίς τους μύθους των μεγάλων
για σπίτια χωρίς δωμάτια υπηρεσίας για ένα νέο κόσμο χωρίς τα σύνορα που ξέρουμε.

Κουβέντα ας γίνεται όσο θέλετε.
Εγώ το ξέρω προ πολλού:
αυτό το δεκατριάρι δεν πιάνεται με τίποτα.

                                από τη συλλογή Λυπομανία[1989]



ποιο είναι αυτό το 13άρι;

όποιος το κυνηγάει με μανία θυμίζει...πχ τον Δον Κιχώτη;


γιατί δεν πιάνεται με τίποτα; 
μήπως κάνουμε κάτι λάθος...;

σίγουρα δεν πιάνεται με τίποτα;

και η ου-τοπία; 

ορισμός από βικιπαιδεία 

-Τι είναι η ουτοπία;

-Η ουτοπία βρίσκεται στον ορίζοντα. Είναι αυτό που όταν κάνω δύο βήματα, απομακρύνεται τέσσερα. Όταν προχωράω τέσσερα βήματα, απομακρύνεται οκτώ. Όσο μακριά και

να πάω, δεν μπορώ να τη φτάσω, ποτέ.

-Και τότε, τι νόημα έχει;

-Μα, είναι αυτό που σε κάνει να προχωράς!

                                  Eduardo Hughes Galeano

"ου_τοπίες" και "δυσ_τοπίες"
στη θρησκεία...στην πολιτική...

Utopia

More presentations from TRITO LYKEIO

      

       Φαρμάκι απ' τον ουρανό,νύχτα στην πολιτεία,μέσα σε όνειρο πικρό
ξυπνάει μια μελωδία.Ω! δεσποινίς μου ουτοπία,
                  δεν έχει εδώ άλλες καρδιές να κάψεις.Φύγε για άλλο αστερισμό κι αν σου βρεθεί κάτι καλό,να μας φωνάξεις.

[τραγούδι του αγγελάκα]

στ' αλήθεια δεν πιάνεται με τίποτα;

με τίποτα;

έστω,με τίποτα.έχει σημασία;

η αράχνη του λειβαδίτη πάνω στην αλλαγή του έτους

ΑΝ η αλλαγή του έτους ανέσυρε μια μικρή αράχνη από το συνειδητό το υπό σας, που μπορούμε να την ονομάσουμε και του "μάταιου αράχνη"..τότε δεν έχετε παρά την αντικρίσετε και να την πάρετε με τρυφερότητα στα χέρια σας.ίσως δεν ήρθε με πονηρούς σκοπούς αλλά για να υφάνει της εγρήγορσης ιστό..Καλή χρονιά ...

  
                     από την "Καντάτα" του Τ. Λειβαδίτη:

25. Κι ήρθαν στιγμές που φοβήθηκε πως θα χάσει το λογικό του.
26. Και τον έσωσε μια μικρή αράχνη στη γωνιά, που την έβλεπε
        ακούραστη κι υπομονετική να υφαίνει τον ιστό της.
27. Και κάθε μέρα τής τον χάλαγαν με τις μπότες τους μπαίνοντας.
28. Κι εκείνη τον ξανάρχιζε κάθε μέρα. Και της τον χάλαγαν πάλι. Και τ' άρχιζε ξανά.
29. Εις τους αιώνας των αιώνων.

ολόκληρο το ποίημα ΕΔΩ , ανάλυση του ποιήματος ΕΔΩ ,

ενώ προτάσεις διδασκαλίας: 

μία με αξιοποίηση ΤΠΕ ΕΔΩ
και μία βιωματική ΕΔΩ

Το ποίημα του Λειβαδίτη ενδείκνυται για δραματοποίηση :

  Με χωρισμό σε ομάδες που καθεμιά αναλαμβάνει να δώσει στοιχεία
       για κοστούμια-σκηνικά, φωτισμούς,μουσική,σκηνοθεσία.
  Ενδιαφέρον έχει να εκφραστούν ιδέες για το πώς μπορούν να αποδοθούν:
ο χώρος του κελιού και η γωνιά της αράχνης, με ανάλογο φωτισμό ("νύχτα,φανάρι"),
ο κεντρικός ήρωας, οι "άνθρωποι που είχαν χάσει το πρόσωπό τους"
(η στάση/κίνηση, ειδικά η εικόνα του κεφαλιού/προσώπου, με κυριολεκτική ή πιο αφηρημένη απόδοση, τα βλέμματα που ανταλλάσσονται, η ένταση της φωνής,ο ήχος από τις μπότες..),
 η αράχνη(στατική/δυναμική;μόνο κυριολεκτική απόδοση;),
οι εναλλαγές χρόνων ("Και ξημέρωσε. Και βράδιασε.Ημέρες σαράντα.")

άλλες ποιητικές αράχνες:

   Γ. ΡΙΤΣΟΣ, Η Αράχνη
Κάποτε, μιὰ τυχαία κι ἐντελῶς ἀσήμαντη λέξη
προσδίδει μιὰ ἀπροσδόκητη σημασία στὸ ποίημα,
ὅπως π.χ. στὸ ἐγκαταλειμμένο ὑπόγειο, ὅπου
κανεὶς δὲν κατεβαίνει ἀπὸ καιρό, τὸ μεγάλο, ἄδειο κιοῦπι.
στὸ σκοτεινό του χεῖλος περπατάει χωρὶς νόημα μιὰ ἀράχνη,

(χωρὶς νόημα γιὰ σένα, μὰ ἴσως ὄχι γιὰ κείνην).

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ , Η αράχνη και ο άγιος
Μια μεγάλη αράχνη ξεκρέμασε από
τον τοίχο την εικόνα του Αγίου και
άρχισε να την περιφέρει γύρω γύρω
στο δωμάτιο.
Παρά το μεγάλο, εν σχέσει με αυτήν,
βάρος της εικόνας, την έσερνε σιγά σιγά
ώσπου την έφερε πάλι στη θέση
που την είχε ξεκρεμάσει, την
κρέμασε πάλι κι εξαφανίστηκε.

         ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ, Αράχνες
Ακοίμητες, αεικίνητες, υφαίνουν οι αράχνες στο υπόγειο περίτεχνα ποιήματα, υπό μορφήν ιστού, αλάνθαστες παγίδες για τους αφελείς που, γοητευμένοι, ξεχνούν τις αποστάσεις ασφαλείας και εισχωρούν για πάντα μες στην ποίηση, μεταμορφώνοντάς την έτσι σε σφαγείο. Δεν έχουν τέτοια πρόθεση οι αράχνες, αυτές υφαίνουν τα ποιήματά τους για τη χαρά της ύφανσης και μόνο, κι έρχονται όλοι αυτοί οι ανόητοι και τα χαλούν, προσθέτοντας σ’ αυτά τα πτώματά τους.
                                                   από το περιοδικό "Νέα Εστία" ΕΔΩ

ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ , του Σαμαράκη - Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΠΑΠΑΡΟΥΝΑ , του Μυριβήλη: ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ/ΤΕΧΝΗ

 Το διήγημα μαζί με δειγματική διδασκαλία : ΕΔΩ

ΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ  ΕΔΩ

δημιουργικές εργασίες:

1. Γράψε ένα διαφορετικό τέλος της ιστορίας.
2. Παρουσίασε την ιστορία , και πιο συγκεκριμένα το τέλος της , απ' την πλευρά του επιζώντα φαντάρου. Μπορείς να φανταστείς πως κατέγραψε τις σκέψεις του σ' ένα ημερολόγιο.
3. Ο Ζαν Πολ Σαρτρ υποστήριξε :
 "Κόλαση είναι οι άλλοι"
 κι ο Ροζέ Γκαρωντύ :
 ''Κόλαση είναι η απουσία άλλων''.
Ποια απ' τις δυο απόψεις θεωρείς ότι βρίσκει εφαρμογή στο διήγημα του Σαμαράκη;

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ/αντιπολεμική λογοτεχνία

αντιπολεμικά ποιήματα
πολεμική ιστορία
Νικηφ. Βρεττάκος: ένας στρατιώτης μουρμουρίζει στο αλβανικό μέτωπο
από το αφιέρωμα της Ελευθεροτυπίας:
Τι είναι η ποίηση όταν δε σώζει λαούς ή ανθρώπους
Πόλεμος και αντιπολεμικό πνεύμα
Ο πόλεμος δεν έχει πατρίδα
Λυσιστράτη

Στρατής Μυριβήλης, Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ, Η μυστική παπαρούνα :

''την άλλη μέρα...'': μαθητές δίνουν τη δική τους εκδοχή

διδακτική πρόταση - παρουσίαση για τα χαρακώματα
ενδιαφέρουσα διδακτική πρόταση: σύνδεση μυριβήλη-ρεμάρκ    και οι απαντήσεις των μαθητών

Στρατής Μυριβήλης ,Πόλεμος

   Άρης Αλεξάνδρου

Κυρ-λοχία πάσχω από δαλτωνισμό: Βλέπω τον κάθε στόχο ίδιον με την καρδιά μου

 Μανόλης Αναγνωστάκης

Ποιήματα ποὺ μᾶς διάβασε ἕνα βράδυ ὁ λοχίας Οtto V...

I

Σὲ δυὸ λεπτὰ θὰ ἀκουστεῖ τὸ παράγγελμα «Ἐμπρός»

Δὲν πρέπει νὰ σκεφτεῖ κανένας τίποτε ἄλλο

Ἐμπρὸς ἡ σημαία μας κι ἐμεῖς ἐφ᾿ ὅπλου λόγχη ἀπὸ πίσω

Ἀπόψε θὰ χτυπήσεις ἀνελέητα καὶ θὰ θὰ χτυπηθεῖς

Θὰ τραβήξεις μπροστὰ τραγουδώντας ρυθμικὰ ἐμβατήρια

Θὰ τραβήξεις μπροστὰ ποὺ μαντεύονται χιλιάδες ἀνήσυχα μάτια

Ἐκεῖ ποὺ χιλιάδες χέρια σφίγγονται γύρω ἀπὸ μία ἄλλη σημαία

Ἕτοιμα νὰ χτυπήσουν καὶ νὰ χτυπηθοῦν.

Σ᾿ ἕνα λεφτὸ πρέπει νὰ μᾶς δώσουν τὸ σύνθημα

Μιὰ λεξούλα μικρὴ ποὺ σὲ λίγο ἐξαίσια θὰ λάμψει.

(Κι ἐγὼ ποὺ ἔχω μία ψυχὴ παιδικὴ καὶ δειλὴ

Ποὺ δὲν θέλει τίποτε ἄλλο νὰ ξέρει ἀπὸ τὴν ἀγάπη

Κι ἐγὼ πολεμῶ τόσα χρόνια χωρίς, Θέ μου, νὰ μάθω γιατί

Καὶ δὲ βλέπω μπροστὰ τόσα χρόνια παρὰ μόνο τὸ δίδυμο ἀδερφό μου.)

Ένα παλληκάρι είκοσι χρονώ

Τ' άρματα του δώσαν για τον πόλεμο

Πόλεμο δεν βρήκε πίσω γύρισε

Στα μισά του δρόμου νεροδίψασε

Έσκυψε να πιει νερό στο Γιουλ μπαξέ

Εκεί μία σφαίρα τόνε λάβωσε…

Το τραγούδι του δρόμου [μελοποίηση ΕΔΩ ]

ισπανικό τραγούδι σε απόδοση Ν. Γκάτσου

και μελοποίηση-ερμηνεία Μάνου Λοϊζου από το δίσκο ''Τα τραγούδια του δρόμου''

Σε πεύκο ανέβηκα μεγάλο

να δω πού πήγε τ' όνειρό μου

μα εγώ δεν είδα τίποτα άλλο

από τον κουρνιαχτό του δρόμου.

Σαν πας στη στράτα-στράτα

τον πόλεμο παράτα

γιατί ο καιρός ανοίγει

κι αρχίζει το κυνήγι.

Στου κάστρου την παλιά τη βρύση

σκοτώσαν ένα περιστέρι

πες μου ποιο μάτι θα δακρύσει

και ποιο θα το ζεστάνει χέρι.

Σαν πας στη στράτα-στράτα

τον πόλεμο παράτα

γιατί ο καιρός ανοίγει

κι αρχίζει το κυνήγι.

Φύγε απ' το δρόμο περιστέρι

γιατί θα βγω κι εγώ κυνήγι

κι αν αστοχήσει μου το χέρι

θα ‘ν' η ζωή σου τόσο λίγη.

Σαν πας στη στράτα-στράτα

τον πόλεμο παράτα

γιατί ο καιρός ανοίγει

κι αρχίζει το κυνήγι.

Διάλογος Μηλίων - Αθηναίων

Ζωή στα χαρακώματα [από το αφιέρωμα του e-περιοδικού Εύπλοια]

Υλικό για τη Μαραθώνια πορεία ειρήνης του 1963

Μπέρτραντ Ράσελ

Ο χρόνος σταμάτησε στη Χιροσίμα

Μνημείο αγνώστου στρατιώτη: αφιερώματα από
γενικό επιτελείο στρατού
Ελευθεροτυπία


ΜΙΛΑΝ ΚΟΥΝΤΕΡΑ :  Ο λιποτάκτης
Γ.Μ. ΒΙΖΥΗΝΟΣ:  Ο Μοσκώβ- Σελήμ

Ο στρατιώτης , Κ. Μητροπούλου-Μ. Λοίζου :

Λεγεωνάριος , Θανάση και Βασίλη Παπακωνσταντίνου

Μπέρτολτ Μπρεχτ :
Μπαλάντα του νεκρού στρατιώτη

Για πέμπτο Μάη πολεμάει

για ειρήνη κουβέντα καμιά

και ο φανταράκος τα βροντάει

πεθαίνει ηρωικά.

Και ο Αυτοκράτωρ οργίζεται

και βγάζει διαταγή

ο θάνατος αναβάλλεται

η νίκη όσο αργεί,

μα ο φαντάρος κείτεται

στον τάφο του δίχως ντροπή

και ξάφνου τον επισκέπτεται

μια επιτροπή.

Με φτυάρι και με αγιασμό

ξεθάβουν το νεκρό

του λένε γύρνα στο μέτωπο

και βγάλε το σκασμό.

Τον εξετάζει ένας γιατρός

τον βρίσκει λίαν καλώς

κοπάνα μονάχα την κάνει ο νεκρός

γιατί είναι πολύ δειλός.

Τον σήκωσαν και φεύγουνε

στην νύχτα την μαγευτική

ενώ αρμοδίως τους φώτιζε

σελήνη ρομαντική.

Το στόμα το σάπιο του βουτούν

σε μαύρο κρασί γλυκό

και δυο νοσοκόμες

του κρατούν μπροστά του

γυμνό θηλυκό

με τύμπανα και ταρατατζούμ

η μπάντα πάει εμπρός

για της πατρίδος το αλαλούμ

παρέλαση κάνει ο νεκρός.

Μπροστά του πάει ένας κύριος

με φράκο παχουλός

πολύ του καθήκοντος κύριος

σαν κάθε πολίτη καλός

σκυλιά ποντίκια και ασβοί

δακρύζουν με πατριωτισμό

στο ύψος των περιστάσεων

στου έθνους τον παλμό.

Στο άλλο χωριό τούς δέχεται

ο κόσμος με ουρλιαχτά

χλωμό το φεγγάρι κατέρχεται

και το νεκρό χαιρετά.

Με ζήτω και με τσουμπαπά

σημαίες και παπά

χορεύει ο νεκρός του σκοτωμού

σαν μεθυσμένη μαϊμού.

Μες το μεγάλο τραλαλά

εχάθηκε ο νεκρός

τον βλέπουν μόνο από ψιλά

αστέρι και σταυραϊτός,

ξημέρωσε ο ουρανός

τ' άστρα έχουν χαθεί

στην μάχη πάλι πάει ο νεκρός

να ξανασκοτωθεί.

                μετάφραση Παύλος Μάτεσις [μουσική Κουρτ Βάιλ]

Κ. Καρυωτάκη

Ο Μιχαλιός

Tο Mιχαλιό τον πήρανε στρατιώτη.

Kαμαρωτά ξεκίνησε κι ωραία

με το Mαρή και με τον Παναγιώτη.

Δε μπόρεσε να μάθει καν το «επ' ώμου».

Όλο εμουρμούριζε: «Kυρ Δεκανέα,

άσε με να γυρίσω στο χωριό μου».

Tον άλλο χρόνο, στο νοσοκομείο,

αμίλητος τον ουρανό κοιτούσε.

Eκάρφωνε πέρα, σ' ένα σημείο,

το βλέμμα του νοσταλγικό και πράο,

σα να 'λεγε, σα να παρακαλούσε:

«Aφήστε με στο σπίτι μου να πάω».

Kι ο Mιχαλιός επέθανε στρατιώτης.

Tον ξεπροβόδισαν κάτι φαντάροι,

μαζί τους ο Mαρής κι ο Παναγιώτης.

Aπάνω του σκεπάστηκεν ο λάκκος,

μα του άφησαν απέξω το ποδάρι:

Ήταν λίγο μακρύς ο φουκαράκος.

από τη ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ του Οδ. Ελύτη

Ο ΤΡΩΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Τουλάχιστον αν ζούσαμε από την ανάποδη
να τα βλέπαμε όλα ίσια: Μπα. Η αναποδιά
έχει μια μονιμότητα πεισματική·
αποτελεί όπως λέμε τον κανόνα.
Όπου σημαίνει ότι αν καταφέρνουμε να ζούμε
βέβαια ζούμε από τις εξαιρέσεις.
Προσποιούμαστε ότι δε συμβαίνει τίποτε
ακριβώς για να συμβεί επιτέλους κάτι
έξω και πάνω από τη χλεύη.
Ένα κεράσι την ώρα που χειμάζονται
μέσα του όλες οι αθλιότητες
και αυτό στο πείσμα τους καθάριο παντοδύναμο
άψογο λάμπει δείχνοντας
ποια θα μπορούσε να 'ταν η υπεροχή του ανθρώπου.

Η σταγόνα το αίμα κάθε Απρίλιο
δωρεάν και για όλους.

Δυστυχείς εμπροσθοφυλακές και ανάστροφοι
οδηγοί των βαρέων αρμάτων τ' ουρανού
ως και τα σύννεφα είναι ναρκοθετημένα
το νου σας: από μας η άνοιξη εξαρτάται.

Να ξαναδώσουμε στα πόδια μας το χώμα.

Το πράσινο στο πράσινο τον άνθρωπο του Νεάντερταλ

στον άνθρωπο του Νεάντερταλ. Δεν ωφελούν πια

        οι μυώνες

θέλει αγάπη θηριώδη
θέλει πήδημα τίγρισσας μες στις ιδέες.

Και ο Αντιφωνητής:

                    Η ΕΛΕΝΗ

Η Μαρία Νεφέλη αναμφισβήτητα

είναι κορίτσι οξύ

αληθινή απειλή του μέλλοντος·

κάποτε λάμπει σαν μαχαίρι

και μια σταγόνα αίμα επάνω της

έχει την ίδια σημασία που είχε άλλοτε

το Λάμδα της Ιλιάδας.

Η Μαρία Νεφέλη πάει μπροστά

λυτρωμένη από την απεχθή έννοια του αιώνιου κύκλου.

Και μόνο με την ύπαρξή της
αποτελειώνει τους μισούς ανθρώπους.

Η Μαρία Νεφέλη ζει στους αντίποδες της Ηθικής
είναι όλο ήθος.

Όταν λέει «θα κοιμηθώ μ' αυτόν»
εννοεί ότι θα σκοτώσει ακόμη μια φορά την Ιστορία.
Πρέπει να δει κανείς τι ενθουσιασμός που πιάνει τότε
        τα πουλιά.

Έξαλλου με τον τρόπο της
διαιωνίζει τη φύση της ελιάς.
Γίνεται ανάλογα με τη στιγμή
πότε ασημένια πότε βαθυκύανη.
Γι' αυτό και οι αντίπαλοι ολοένα
εκστρατεύουν - κοιτάξετε:

Η Μαρία Νεφέλη λέει:

Όσο υπάρχουνε Αχαιοί θα υπάρχει μία ωραία Ελένη
και ας είναι αλλού το χέρι αλλού ο λαιμός

Κάθε καιρός κι ο Τρωικός του πόλεμος.

Μακριά μέσα στ' απώτατα βάθη του Αμνού
                                   ο πόλεμος συνεχίζεται.

Και ο Αντιφωνητής:

άλλοι με τις κοινωνικές τους θεωρίες
πολλοί κραδαίνοντας απλώς λουλούδια

Κάθε καιρός κι η Ελένη του.

Από τον στοχασμό σου πήζει ο ήλιος μες στο ρόδι

                                                        κι ευφραίνεται.

Γ. Σεφέρη:

ΕΛΕΝΗ

ΤΕΥΚΡΟΣ ... ες γην εναλίαν Κύπρον ου μ' εθέσπισεν
οικείν Απόλλων, όνομα νησιωτικόν
Σαλαμίνα θέμενον της εκεί χάριν πάτρας.
..............................................................
ΕΛΕΝΗ: Ουκ ήλθον ες γην Τρωάδ' , αλλ' είδωλον ήν.
.............................................................
ΑΓΓΕΛΟΣ: Τι φής;
Νεφέλης άρ' άλλως είχομεν πόνους πέρι;

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ,ΕΛΕΝΗ

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες''.

Αηδόνι ντροπαλό, μες στον ανασασμό των φύλλων,

σύ που δωρίζεις τη μουσική δροσιά του δάσους

στα χωρισμένα σώματα και στις ψυχές

αυτών που ξέρουν πως δε θα γυρίσουν.

Τυφλή φωνή, που ψηλαφείς μέσα στη νυχτωμένη μνήμη

βήματα και χειρονομίες^. δε θα τολμούσα να πω φιλήματα^.

και το πικρό τρικύμισμα της ξαγριεμένης σκλάβας.

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες".

Ποιες είναι οι Πλάτρες; Ποιος το γνωρίζει τούτο το νησί;

Έζησα τη ζωή μου ακούγοντας ονόματα πρωτάκουστα:

καινούργιους τόπους, καινούργιες τρέλες των ανθρώπων

ή των θεών^.

η μοίρα μου που κυματίζει

ανάμεσα στο στερνό σπαθί ενός Αίαντα

και μιαν άλλη Σαλαμίνα

μ' έφερε εδώ σ' αυτό το γυρογιάλι.

Το φεγγάρι

βγήκε απ' το πέλαγο σαν Αφροδίτη^.

σκέπασε τ' άστρα του Τοξότη, τώρα πάει να 'βρει

την καρδιά του Σκορπιού, κι όλα τ' αλλάζει.

Πού είναι η αλήθεια;

Ήμουν κι εγώ στον πόλεμο τοξότης^.

το ριζικό μου, ενός ανθρώπου που ξαστόχησε.

Αηδόνι ποιητάρη,

σαν και μια τέτοια νύχτα στ' ακροθαλάσσι του Πρωτέα

σ' άκουσαν οι σκλάβες Σπαρτιάτισσες κι έσυραν το θρήνο,

κι ανάμεσό τους-ποιος θα το 'λεγε-η Ελένη!

Αυτή που κυνηγούσαμε χρόνια στο Σκάμαντρο.

Ήταν εκεί, στα χείλια της ερήμου^. την άγγιξα, μου μίλησε:

"Δεν είν' αλήθεια, δεν είν' αλήθεια" φώναζε.

"Δεν μπήκα στο γαλαζόπλωρο καράβι.

Ποτέ δεν πάτησα την αντρειωμένη Τροία".

Με το βαθύ στηθόδεσμο, τον ήλιο στα μαλλιά, κι αυτό

το ανάστημα

ίσκιοι και χαμόγελα παντού

στους ώμους στους μηρούς στα γόνατα^.

ζωντανό δέρμα, και τα μάτια

με τα μεγάλα βλέφαρα,

ήταν εκεί, στην όχθη ενός Δέλτα.

Και στην Τροία;

Τίποτε στην Τροία-ένα είδωλο.

Έτσι το θέλαν οι θεοί.

Κι ο Πάρης, μ' έναν ίσκιο πλάγιαζε σα να ήταν πλάσμα

ατόφιο^.

κι εμείς σφαζόμασταν για την Ελένη δέκα χρόνια .

Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.

Τόσα κορμιά ριγμένα

στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης^.

τόσες ψυχές

δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.

Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα

για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη

μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου

για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη.

Κι ο αδερφός μου;

Αηδόνι αηδόνι αηδόνι,

τ' είναι θεός; τι μη θεός; και τι τ' ανάμεσό τους;

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες".

Δακρυσμένο πουλί,

στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη

που έταξαν για να μου θυμίζει την πατρίδα,

άραξα μοναχός μ' αυτό το παραμύθι,

αν είναι αλήθεια πως αυτό είναι παραμύθι,

αν είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι Δε θα ξαναπιάσουν

τον παλιό δόλο των θεών^.

αν είναι αλήθεια

πως κάποιος άλλος Τεύκρος, ύστερα από χρόνια,

ή κάποιος Αίαντας ή Πρίαμος ή Εκάβη

ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος που ωστόσο

είδε ένα Σκάμαντρο να ξεχειλάει κουφάρια,

δεν το 'χει μες στη μοίρα του ν' ακούσει

μαντατοφόρους που έρχουνται να πούνε

πως τόσος πόνος τόση ζωή

πήγαν στην άβυσσο

για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη.

ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
αντιπολεμικές νότες

η μουσική ως αντιπολεμικό όπλο
μια τεράστια συλλογή αντιπολεμικών τραγουδιών,ελληνικών κ ξένων
ένα τραγούδι και η ιστορία του: Lili Marleen

ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

ΜΠ. ΜΠΡΕΧΤ «ΜΑΝΑ ΚΟΥΡΑΓΙΟ»:

«Η Άννα Φίρλιγκ, γνωστή με το όνομα Μάνα Κουράγιο, κεντρικός χαρακτήρας του έργου, δεν είναι μια συνηθισμένη ηρωίδα. Όπως έκανε συχνά στα έργα του ο Μπρεχτ, διηγείται την ιστορία του μέσα από τις εμπειρίες ανθρώπων που ο ίδιος είναι αντίθετος με τις ιδέες τους. Η Μάνα Κουράγιο ταξιδεύει μαζί με τα παιδιά της κατά μήκος της πολεμικής ζώνης, πρώτα στην Σκανδιναβία κατά τη διάρκεια του πολέμου ανάμεσα στην Πολωνία και τη Δανία, και μετά σ' ολόκληρη την έκταση που είναι σήμερα η Γερμανία, στη διάρκεια του Τριαντακονταετούς Πολέμου (1618-1648) που ρήμαξε την Ευρώπη. Πρόκειται για μια γυρολόγισσα που με τον αραμπά της, μαζί και τα τρία παιδιά της, περιφέρεται στα πεδία των μαχών της ρημαγμένης Ευρώπης. Πουλάει τρόφιμα, ποτά και βασικές προμήθειες στα αντίπαλα στρατόπεδα για να επιβιώσει και να προστατεύσει τα παιδιά της. Αυτή η πλευρά της προκαλεί την συμπάθεια μας. Ο Μπρεχτ όμως δεν μας θέλει να αγνοήσουμε την άλλη της πλευρά. Η Μάνα Κουράγιο μιλά για τον πόλεμο σα να ήταν ευλογία και επιβιώνει σαν επιχειρηματίας εκμεταλλευόμενη τον πόλεμο. Με τον δικό της τρόπο κάνει δηλαδή εκείνο που κάνουν οι στρατοί: επιβιώνουν σε βάρος των άλλων»

                                                                      Φ. Βασιλειάδης

κείμενο του Μ. Πλωρίτη για το έργο

ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

κριτική της ταινίας

οι φωτιές του πολέμου πυρπολούν την οθόνη
επιλογή αντιπολεμικών ταινιών
τι έκανες στον πόλεμο μπαμπά;

Lepa Sela lepo gore ή pretty village,pretty flame ή 

..τα όμορφα χωριά όμορφα καίγονται...

Ο Milan (Βόσνιος, χριστιανός) και ο Halil (Βόσνιος, μουσουλμάνος) ζούν σ'ενα χωριο της Βοσνίας. Είναι αδερφικοί φίλοι, έχουν μεγαλώσει μαζί και δεν τους χωρίζει τίποτα...Μέχρι που ήρθε ο εμφύλιος...
Ο παραλογισμός του πολέμου στη Βοσνία μέσα από την ιστορία δύο φίλων, ενός Σέρβου και ενός Μουσουλμάνου, που βρίσκονται ξαφνικά σε αντίπαλα στρατόπεδα.

δες και παλαιότερη ανάρτηση εδώ : τα αδέρφια σμίγουν τα βουνά[;]

πόλεμος και κινηματογράφος
Πόλεμος και κινηματογράφος στην Ελλάδα 

     

ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ
H Guernica τρισδιάστατη:

Αναλύοντας τη Guernica

Για τη Guernica του Πικάσο


υστερόγραφο 1

φο-μι-τσιν τι θα 'κανες αλήθεια;
τα αεροπλάνα αν δεν καίγανε καλύβια..;

υστερόγραφο 2

Αρκάς : Ο καλός λύκος...